Pensioen onder de zon blijft verleidelijk

Wie van zijn pensioen wil genieten in Frankrijk of Spanje zal vooraf moeten uitkienen wat de fiscale gevolgen zijn van het vertrek uit Nederland.

Henri Bik is een tevreden man. Van zijn bescheiden Nederlandse pensioen leeft hij samen met zijn vrouw als spreekwoordelijke god in Frankrijk. ‘Voor de belasting die we hier betalen hoeven we geen glas wijn te laten staan'. Verteld de gepensioneerde reisleider op zijn terras in het zonnige kustplaatsje Meze.

Bik is slechts een van de vele Nederlanders die ervoor kiezen om hun gepensioneerd bestaan (gedeeltelijk) over de grens door te brengen. Sinds de millenniumwisseling neemt het aantal Nederlandse emigranten van 50 jaar of ouder gestaag toe. Volgens het CBS emigreerde 2000 en 2010 maar liefst 56.000 vijftigers en zestigers die in Nederland zijn geboren naar het buitenland, vooral naar zonnige bestemmingen. Zo zijn drie van de tien emigranten die zich in Frankrijk en Portugal vestigen 50-plussers. Favoriete senioren oord Spanje - waar de migrantenstroom uit Nederland in 2002 voor 25% uit ouderen bestond- trekt ondanks de crisis nog steeds veel pensioenenmigranten.

‘Wat je in toenemende mate ziet, is dat mensen nadenken over de koopkracht van hun pensioen', zegt fiscalist Joop Dagevorst van Zirkzee Group, dat onder meer gespecialiseerd is in fiscale zaken als expats. ‘Als je er echt voor wilt zorgen dat je riant kunt leven kies je natuurlijk voor Azië- Thailand bijvoorbeeld - maar de meeste mensen willen niet zo ver van huis. En dan is er ook een aanzienlijke groep senioren die ervoor kiest om alleen te overwinteren in een warm land zoals Frankrijk of Spanje, of zelfs Zuid- Afrika.'

Maar ,waarschuwt collega Matthijs den Os, wie louter uit belastingoverwegingen de grens oversteekt is verkeerd bezig.'Van fiscaal emigreren word je niet gelukkiger. Na een tijdje is de euforie dat je de ficus te slim af bent geweest weggeëbd en daar zit je dan. Bovendien is het fiscale klimaat voortdurend aan verandering onderhevig.'

Daar kunnen pensionado's in Spanje over meepraten. De crisis heeft daar hard toegeslagen en de Spaanse regering probeert koortsachtig extra belastinginkomsten te genereren. Dat heeft onder meer tot een verhoging van de vermogenswinstbelasting geleid, die flink aantikt wanneer er actief wordt belegd.

Daarnaast jaagt de Spaanse fiscus op buitenlands vermogen van ingezetenen die dat niet hebben opgegeven. De aangekondigde boetemaatregelen hebben niet alleen bij Spanjaarden, maar ook bij Nederlandse gepensioneerde flink wat onrust veroorzaakt, Zo signaleert Jan Doorakkers, fiscalist in Marbella.

Het devies is dan ook om een verhuizing naar Spanje niet te baseren op fiscale gronden. Tandarts Lei Pelzer die ruim voor zijn pensioen naar zuid- Spanje vertrok, besloot tot emigratie omdat hij de bureaucratie in Nederland zat was. ‘Ik was dag en nacht bezig met het regelen van personeelszaken en te voldoen aan vele regeltjes. ‘In marbella is hij veel vrijer en runt in zijn eigen tempo een eenmanspraktijk.

Expats die Nederland verlaten voor hun pensioengerichte leeftijd moeten bedenken dat zij dan niet langer AOW opbouwen. Per buitenlandjaar is dat tot aan het pensioen 2%. Vrijwillige betaling van de AOW-premie kan dit gat voorkomen.

Belastingadviseur Rob van Schijndel van www.frankrijkemigatie.nl, die jaarlijks zo'n 400 Nederlanders bijstaat met advies over de fiscale aspecten van emigratie of het invullen van de aangiften in Frankrijk, zegt dat veel aspirant-frankrijk-gangers aangenaam verast zijn door de belastingdruk. Dat zit hem vooral in de sociale lasten. Woon je over de grens maar geniet je uitsluitend pensioeninkomen uit Nederland, dan word je in Frankrijk niet voor de sociale lasten aangeslagen. ‘Een echtpaar met een inkomen van 45.000 zou in Frankrijk 3000 aan inkomstenbelasting verschuldigd zijn', geeft van Schijndel als voorbeeld. De sociale laten- Zijnde de zorgverzekeringskosten- worden door het Nederlandse college voor zorgverzekering (CVZ) ingehouden. Via Nederland ben je dan verzekerd voor 70% van de kosten voor medische zorg in Frankrijk. Voor de overige 30% mag er worden bijverzekerd.

Deze zogenoemde buitenlandbijdrage bestaal uit een nominaal deel vermenigvuldigd met een ‘woonlandfactor', die de relatieve kosten van zorg in het woonblad weerspiegelt. De inhouden op het pensioen aan de bronzorgt voor veel wrevel onderin het buitenland woonachtige Nederlanders. Maar van Schijndel oordeelt milder. ‘Ook bij een Nederlandse woonplaats wordt je aangeslagen voor ziektewet AWBZ en moet je ook nog je premie basisverzekering betalen.